سال چهارم شماره بیست و نهم

تاریخ انتشار: شنبه بیست وهشتم آبان 1390

جُنگ شواب

حکایت پرکتیکال 2 برای گروپ برنامه درسی، شواب و عمل فکورانه، حکایت چند واحد درس برنامه درسی است که ماه‌هاست آن‌ها را درگیر خود ساخته است. وعده آن بود که در خبرنامة شمارة 5 به بازگویی بحث‌ها پیرامون پرکتیکال 2 بپردازیم، اما درک این مقاله آن قدر ما را به خود مشغول کرد که هنوز مجالی برای نوشتن آن نیافته‌ایم. لذا، این شماره به خود فرصت دادیم تا تأملات شخصی خود در باب شواب را به رشتة تحریر درآوریم.

ادامه »

ویراست دوم پرکتیکال یک!!

دکتر محمود مهرمحمدی به شهادت تاریخ و با تکیه به شواهد تاریخی که همان سریال! مقالات پرکتیکال است، شواب تبیین و تشریح دیدگاه یا گفتمان بدیل خود را به دست نگارش‌های متعدد سپرده است، و در هر یک از آن‌ها بعدی از ابعاد اندیشه ناشناخته و انصافاً پیچیدة پرکتیکال را باز می‌کند. تا این جای کار مطلب تازه‌ای نیست و همگان می‌دانند. آنچه شاید برخی نمی‌دانند و باید دانسته شود، و البته بر نگارنده نیز اخیراً مکشوف شده است،

ادامه »

مخمصه تشخیص

شواب در جستار اول "عملی" ضمن تشخیص و برشمردن نشانه‌های بحران در تمام رشته‌های علوم، بی‌آن که بخواهد به تفصیل از محاسن و معایب این نشانه‌ها سخن بگوید، برای بروز سه نشانة بحران ارزش نسبی قائل شده است، و تحت شرایطی آن‌ها را برای حل بحران مؤثر تشخیص داده است. اما، سه نشانة دیگر را بی‌ارزش، و چه بسا مهلک ارزیابی کرده است. نباید فراموش کنیم، این‌ها نشانه‌های بحران رشته‌های علمی، از جمله مطالعات برنامة درسی، در آمریکای شمالی در چهل سال پیش است. در حال حاضر، به ادعای برخی، از جمله کانلی، کریگ، رید، نال و دیگران، در حوزة تربیت کشورهای غربی، گویا اوضاع وخیم‌تر شده است. نخست یادآوری اشارات و اهم مطالب شواب در جستار اول:

ادامه »

برنامه درسی برنامه درسی

نوشته ویلیام شوبرت
ترجمه و تلخیص: عظیمه سادات خاکباز

به عنوان یک استاد برنامۀ درسی، اغلب از معلمان خواسته‌ایم در تجارب یکدیگر شریک شوند و بیاموزند اما خودمان چقدر این کار را انجام داده‌ایم؟
در اینجا من می‌خواهم تجربه سفر خودم از برنامۀ درسی را توصیف کنم تا چگونگی توسعۀ چشم‌اندازم نسبت به تدریس برنامۀ درسی را به اشتراک بگذارم تا شاید به دانشجویان دکتری و کسانی که می‌خواهند برنامۀ درسی تدریس کنند، کمکی کند.

ادامه »

خودمردم‌نگاری و آموزش:

شکل‌گیری مسئلة پژوهش یک دانشجوی دکتری دکتر زهرا نیک نام بخش اول: این نوشتار به شیوة «خودمردم‌نگاری»، به عنوان گونه‌ای از پژوهش کیفی مورد توجه در مطالعات برنامة درسی، نگاشته شده است. محرک و مشوق اصلی نویسنده برای نوشتن، سرکار خانم خاکباز، مدیر گروپ شواب، با طرح این موضوع بودند که چگونه به مسئلة رساله‌ات رسیدی؟ به علاوه محرک دیگرم احساس تعلقی است که نگارنده به این گروپ فعال، با اعضای صمیمی و البته نقاد و جدی آن دارد، اگر چه خود اذعان دارد به دلایل مختلف، متناسب با اقتضاء عضویت فعال نبوده است.

ادامه »

ماهیت یادگیری مشارکتی حرفه‌ای در فضای مجازی:

طالعه موردی ایمیل گروهی گروه پرکتیکال مطالعات برنامة درسی ایران دکتر خلیل غلامی گاه‌شناسی ایدة پژوهش ایدة ابتدایی این پژوهش بر اساس علاقة شخصی محقق به نقش تکنولوژی‌های تعاملی مانند وب 2.0 و ایمیل‌های گروهی در توسعة یادگیری‌های مشارکتی شکل گرفت. در ابتدا، سؤال اساسی این بود که چگونه تعاملات یک گروه آکادمیک در ایمیل گروهی منجر به یادگیری مشارکتی آنها می‌شود. با توجه این سؤال، سؤالات دیگری در ذهن محقق شکل گرفت که عبارت بودند از :

ادامه »

چشم‌انداز عمل: تدریس به عنوان تصمیم‌گیری

تحقیقات متعدد در آموزش ریاضیات نشان می‌دهند که متغیر‌های زیادی در فرایند یادگیری شاگردان درگیر می‌شوند، و شرطی سازی زمینه‌ای (خواه یک کلاس شاگردان زیادی داشته باشد یا نه، رئوس مطالب پیگیری شود، تعامل با همکاران و تعامل با خانواده‌ها صورت گیرد، و غیره) حاکی از آن است که فرایند تدریس، همچنین، یک فعالیت کاملاً پیچیده است. در این جا می‌خواهیم بر یکی از جنبه‌های این پیچیدگی متمرکز شویم: معلم لحظه به لحظه در کلاس درس تصمیماتی را اتخاذ می‌کند (شولمن، 1985؛ کاب، 1988؛ کارپنتر،1988؛ پترسون، 1988؛ سیمون، 1995؛ کرافرد و آدلر، 1996؛ دالا پیزا، 1999). این تصمیمات نه تنها راه حل طرح مسائل در کلاس است، بلکه راه حلی برای شناسائی مسائل نیز می‌باشند

ادامه »

تجربه‌های برنامۀ درسی یک مدرس دانشگاه

نرگس آهنچیان به کمک شواب یاد گرفتم: عمل معلمی در آموزش عالی یک کار پژوهشی است. آنگاه که معلم آگاه به نظریه‌ها در انجام برنامة درسی دانشگاهی، اندیشه می‌کند، دست به انتخاب می‌زند و توفیق حل مسئله در برنامة درسی آموزش عالی را کسب می‌کند، آگاهی‌های او دانش مورد نیاز برنامة درسی آموزش عالی را می‌سازد. زمانی که او این اندیشه‌ها را با اندیشه‌های سایر اندیشمندان معلم به شراکت بگذارد، دانش ضمنی برنامة درسی آموزش عالی به دانش آشکار و دانش عملی شخصی به دانش عملی جمعی تبدیل می‌شود. حاصل پیوند اندیشه‌ورزی‌های معلمان دانشگاه، رویش میوه‌های تازه دانش برنامة درسی آموزش عالی را به ارمغان می‌آورد. هر عمل فکورانه عضو هیأت علمی دانشگاه که حل مسئله‌ای از مسائل برنامة درسی آموزش عالی را به دنبال دارد، دانشی معتبر است. دانشی که نیاز به کشف، آشکارسازی و پیوند دارد.

ادامه »