بررسی و تدوین شیوه‌نامه منتورینگ پژوهشی و درخواست حمایت از هفتمین همایش ملی دانش‌آموزش محتوا در آموزش تاریخ
تاریخ برگزاری: ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ | ساعت: ۱۶:۰۰ | محل برگزاری: مجازی | شماره جلسه: ۵
دستور جلسه
۱. بررسی پیش‌نویس شیوه‌نامه منتورینگ پژوهشی.
۲. بررسی و تصمیم‌گیری درباره درخواست دانشگاه فرهنگیان استان البرز مبنی بر صدور مجوز استفاده از نام و نشان انجمن مطالعات برنامه درسی ایران در هفتمین همایش ملی دانش‌آموزش محتوا در آموزش تاریخ.
خلاصه مذاکرات
۱. بررسی پیش‌نویس شیوه‌نامه منتورینگ پژوهشی
در آغاز جلسه، پیش‌نویس شیوه‌نامه منتورینگ پژوهشی مورد بررسی قرار گرفت. آقای دکتر منصوری بر ضرورت توجه بیشتر به اصول و ملاحظات اخلاقی در تدوین شیوه‌نامه تأکید کردند. در پاسخ، خانم دکتر احمدی توضیح دادند که اصول اخلاقی در بخش‌های مختلف پیش‌نویس مورد توجه قرار گرفته و ماده‌ای نیز به‌طور مشخص به این موضوع اختصاص یافته است.
در ادامه، آقای دکتر منصوری پرسش‌هایی درباره نحوه اجرای فرایند منتورینگ و سازوکار ارتباط میان پژوهشگر و منتور مطرح کردند؛ از جمله اینکه آیا فرد یا واحد مشخصی در انجمن مسئول شناسایی، معرفی و تطبیق پژوهشگران با منتورهای متناسب با موضوع پژوهش خواهد بود یا خیر.
خانم دکتر احمدی در پاسخ، امکان سامان‌دهی بخشی از فرایندها از طریق وب‌سایت انجمن و با بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی را مطرح کردند. ایشان توضیح دادند که انجام برخی از این فرایندها به‌صورت دستی و فردی می‌تواند زمان‌بر باشد و استفاده از ابزارهای مناسب، زمینه تسهیل و تسریع فرایندها را فراهم می‌کند.
ایشان همچنین تأکید کردند که مخاطبان منتورینگ پژوهشی صرفاً دانشجویان رشته برنامه‌ریزی درسی نیستند و دامنه این خدمات می‌تواند گروه‌های گسترده‌تری از پژوهشگران را دربرگیرد. به پیشنهاد ایشان، اجرای طرح در مرحله نخست به‌صورت آزمایشی و با تعداد محدودی از پژوهشگران آغاز شود تا فرایندها، نیازها و چالش‌های احتمالی شناسایی و اصلاح شوند.
خانم دکتر رفعتی نیز با اشاره به تجربه‌های موجود در زمینه برگزاری کارگاه‌های پژوهشی، روش‌شناسی، کدگذاری و تحلیل‌های آماری، اظهار کردند که برخی خطاهای تحلیلی می‌تواند موجب اتلاف وقت و هزینه پژوهشگران شود. ایشان پیشنهاد کردند خدمات منتورینگ انجمن در حوزه‌هایی که پژوهشگران با چالش مواجه‌اند، به پیشگیری از خطاهای پژوهشی و ارتقای کیفیت مطالعات علمی کمک کند.
ایشان همچنین بر ضرورت تعیین ضوابط مشخص برای تعرفه‌ها و دامنه خدمات تأکید کردند و پیشنهاد دادند حدود مداخله منتور در مراحل مختلف پژوهش به‌روشنی مشخص شود؛ به‌گونه‌ای که در برخی مراحل، نقش منتور به طرح پرسش، ارائه راهنمایی و جهت‌دهی محدود باشد و در سایر مراحل نیز حدود مسئولیت و مداخله وی مطابق ضوابط تعیین شود. در همین راستا، تأکید شد که خدمات منتورینگ انجمن باید از خدمات مؤسسات ارائه‌دهنده خدمات انجام پژوهش برای دانشجویان متمایز باشد.
خانم دکتر رفعتی همچنین پیشنهاد کردند برای شناسایی نیازهای واقعی جامعه علمی، از طریق برگزاری نشست آنلاین یا انتشار فراخوان، دیدگاه‌های استادان و دانشجویان حوزه برنامه‌ریزی درسی درباره زمینه‌های مورد نیاز منتورینگ گردآوری شود. در این زمینه اشاره شد که خانم دکتر احمدی پیش‌تر این پیشنهاد را در هیئت‌مدیره مطرح کرده‌اند، اما تاکنون با آن موافقت نشده است.
در ادامه، آقای دکتر منصوری بر ضرورت تنظیم دقیق متن شیوه‌نامه تأکید کردند تا هیچ‌گونه شائبه پایان‌نامه‌نویسی، مقاله‌نویسی یا انجام پژوهش به‌جای پژوهشگر ایجاد نشود و ماهیت خدمات انجمن از این فعالیت‌ها متمایز باقی بماند. ایشان همچنین خواستار روشن شدن رویه‌های اجرایی، نقش انجمن، نحوه تعیین و دریافت هزینه‌ها، مسئولیت هماهنگ‌کننده و شیوه ارتباط میان منتور و پژوهشگر شدند.
خانم دکتر احمدی با ارجاع به مفاد پیش‌نویس، توضیحات تکمیلی درباره برخی از دغدغه‌های مطرح‌شده ارائه کردند و بار دیگر بر امکان استفاده از ظرفیت‌های وب‌سایت انجمن و ابزارهای هوش مصنوعی برای سامان‌دهی فرایندهای اجرایی تأکید کردند.
در ادامه، اعضای کمیسیون درباره شیوه اجرای طرح بحث و تبادل نظر کردند. دو رویکرد مطرح شد: نخست، آغاز اجرای منتورینگ پژوهشی برای سازمان‌ها و توسعه آن به دانشجویان تحصیلات تکمیلی در مراحل بعدی؛ دوم، ارائه هم‌زمان خدمات به سازمان‌ها و دانشجویان تحصیلات تکمیلی از ابتدای اجرای طرح.
پس از بحث و تبادل نظر، مقرر شد در مرحله نخست، تمرکز اجرای منتورینگ پژوهشی بر سازمان‌ها باشد و پس از کسب تجربه و ارزیابی نتایج، در مرحله دوم، دانشجویان تحصیلات تکمیلی نیز بتوانند با ارائه معرفی‌نامه کتبی استاد راهنما از خدمات منتورینگ پژوهشی استفاده کنند.
همچنین درباره نحوه تعیین تعرفه خدمات، پیش‌بینی شرایط فسخ یا انصراف از فرایند منتورینگ در صورت نارضایتی متقاضی از کیفیت خدمات یا عدم پایبندی منتور به تعهدات و زمان‌بندی، تعیین سازوکار استرداد احتمالی بخشی از هزینه در شرایط فسخ یا انصراف و مشخص کردن حداکثر زمان ارائه بازخورد از سوی منتور، پیشنهادهایی مطرح شد. هدف از این پیشنهادها، افزایش شفافیت در ارائه خدمات، حفظ حقوق طرفین و جلوگیری از بلاتکلیف ماندن پژوهشگر در طول فرایند منتورینگ بود.
۲. بررسی درخواست دانشگاه فرهنگیان استان البرز
در ادامه جلسه، درخواست دانشگاه فرهنگیان استان البرز مبنی بر صدور مجوز استفاده از نام و نشان انجمن مطالعات برنامه درسی ایران در فهرست حامیان هفتمین همایش ملی دانش‌آموزش محتوا در آموزش تاریخ مطرح و بررسی شد.
پس از طرح موضوع، مقرر شد اعضای کمیسیون پژوهش دیدگاه‌ها و نظرات خود را در گروه کمیسیون اعلام کنند و افراد پیشنهادی خود را برای عضویت در کمیته علمی همایش معرفی نمایند.
در نهایت، مقرر شد پس از جمع‌آوری نظرات اعضا و بررسی پیشنهادهای ارائه‌شده، تصمیم نهایی درباره درخواست مذکور اتخاذ و نتیجه به دانشگاه فرهنگیان استان البرز اعلام شود.
جمع‌بندی و مصوبات جلسه
۱. مقرر شد اجرای طرح منتورینگ پژوهشی در مرحله نخست با تمرکز بر سازمان‌ها آغاز شود و توسعه آن به دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پس از کسب تجربه و ارزیابی نتایج، در مرحله دوم مورد پیگیری قرار گیرد.
۲. مقرر شد امکان استفاده از ظرفیت‌های وب‌سایت انجمن و ابزارهای هوش مصنوعی برای تسهیل فرایندهای اجرایی منتورینگ پژوهشی بررسی شود.
۳. مقرر شد در تدوین و بازنگری شیوه‌نامه، اصول اخلاق پژوهش، حدود مسئولیت و مداخله منتور، نحوه ارتباط با پژوهشگر، تعرفه خدمات، تعهدات طرفین، زمان‌بندی ارائه بازخورد و شرایط فسخ یا انصراف مورد توجه قرار گیرد.
۴. مقرر شد پیشنهادهای مربوط به شناسایی نیازهای جامعه علمی، از جمله برگزاری نشست آنلاین یا انتشار فراخوان برای دریافت دیدگاه‌های استادان و دانشجویان، بررسی شود.
۵. مقرر شد اعضای کمیسیون پژوهش دیدگاه‌های خود را درباره درخواست دانشگاه فرهنگیان استان البرز و افراد پیشنهادی برای عضویت در کمیته علمی هفتمین همایش ملی دانش‌آموزش محتوا در آموزش تاریخ در گروه کمیسیون اعلام کنند.
۶. مقرر شد پس از جمع‌آوری و بررسی دیدگاه‌های اعضا، تصمیم نهایی درباره درخواست استفاده از نام و نشان انجمن در فهرست حامیان همایش اتخاذ و نتیجه به دانشگاه فرهنگیان استان البرز اعلام شود.
